Delta, Türk Hava Yolları’nın ardından 787 Dreamliner ailesinin en büyük modeli olan 10 serisi için Boeing’e 30’u kesin, 30’u da opsiyon sipariş verdi. Uzun gövdesi ile 787-10, 3 sınıfta koltuk kapasitesi 318 ila 336 arasında değişiyor.
Teslimatı 2030’da başlayacak bu sipariş ile Delta Havayolları, uzun menzilli filosunu modernize ederek büyütmeyi öngörüyor. Delta, özellikle transatlantik (Avrupa) ve Güney Amerika hatlarındaki yüksek talep rotalarında büyümeyi hedefliyor.
Delta’nın CFO’su Dan Janki, “Bu sipariş, geniş gövdeli filo sipariş kitabımıza çeşitlilik katarken, tüm geniş gövdeli filolarda maliyet etkin ölçek yaratıyor” derken, CEO Ed Bastian ise “Geleceğin filosunu inşa ediyoruz: Müşteri deneyimini yükseltiyor, operasyonel verimliliği artırıyor ve eski, verimsiz uçakları on yıl içinde düzenli olarak değiştiriyoruz” açıklamasını yaptı.
Neden 787-10
Delta, daha önce 787-8 siparişi vermiş ancak 2016’da iptal etmişti. O dönemden beri uzun menzilli filosunu ağırlıklı olarak Airbus A350 ve A330neo’larla güçlendirdi. Şu anki filo verilerine göre şu an 40 adet A350-900, 39 adet A330-900, 20 adet A350-1000 aktif olarak kullanılıyor. Şirketin teslimat
Delta’nın geniş gövdeli filosunda ayrıca Boeing 767-300ER, 767-400ER ve A330ceo’lar da bulunuyor. Boeing 787-10’lar, bu filonun yerini alacak.
Havayolu şirketi, koltuk kapasitesini artırırken, yüzde 25 daha iyi yakıt verimliliği (koltuk başına) ve daha düşük işletme maliyetine ulaşmayı hedefliyor.
Delta, yeni uçaklarda GE Aerospace GEnx motorlarını tercih etti ve motor bakım anlaşması da imzaladı. Bu motorlar, karbon fiber kompozit yapıları ve yenilikçi bıçak tasarımıyla daha hafif, dayanıklı ve verimli.
787-10 ilk uçuş. Fotoğraf: BoeingBoeing 787-10’un teknik özellikleri
787 ailesinin en büyük ve en uzun varyantı olan 787-10, uzatılmış versiyon:
- Uzunluk: 68 metre (787-9’dan 6 metre daha uzun),
- Tipik koltuk kapasitesi: 330-336 yolcu (Delta’nın muhtemel One Suites, Premium Select ve Comfort+ ağırlıklı olması bekleniyor)
- Maksimum yolcu: Yüksek yoğunluklu düzenle 440’a kadar çıkabiliyor,
- Menzil: Yaklaşık 6.330 deniz mili (11.720 km) – transatlantik ve Güney Amerika rotaları için ideal,
- Ana özellikler:
- Dünyanın en büyük pencere boyutları (standart geniş gövdelilerden %30-65 daha büyük),
- Daha düşük kabin irtifası (daha az yorgunluk, daha nemli hava),
- Kompozit malzeme oranı %50’nin üzerinde → daha hafif gövde, %20-25 daha az yakıt tüketimi,
- Gürültü seviyesi düşük (motor nacelle’lerde serrated kenarlar sayesinde %60’a varan azalma),
- Turbülans algılama ve otomatik düzeltme teknolojisi.
THY de 787-10 alıyor
Türk Hava Yolları’nın Eylül 2025 döneminde verdiği siparişte 35 adet 787-9 ile 15 adet 787-10 kesin sipariş bulunuyor. Aynı anlaşmada ayrıca 25 adet daha opsiyon bulunuyor.
Halen THY’nin filosunda toplam 24 adet 787-9 bulunuyor. Yeni siparişle Boeing geniş gövdeli filosunu ikiye katlamayı hedefliyor. Yüksek talep gören ABD, Afrika, Güneydoğu Asya, Ortadoğu gibi rotalarda uçaklar THY’ye kapasite ve verimlilik artışı sağlıyor. Teslimatların 2028’den itibaren başlaması planlanıyor.
THY, 75 adet 787 için GE Aerospace motorlarını seçtiTürk Hava Yolları’nın geçtiğimiz ay Boeing ile imzaladığı 50’si kesin 25’i de opsiyon toplam 75 adetlik uzun menzilli 787 Dreamliner için GE Aerospace tarafından geliştirilen GEnx motorları seçildi. Halen THY’nin mevcut 787’lerinden de aynı tip motor kullanılıyor.
THY tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan açıklamaya göre, 2029-2034 yılları arasında teslim edilecek 75 adet B787-9 ve B787-10 model uçağın motorları, yedek motorları ve bakım hizmetleri GE Aerospace firması tarafından sağlanacak.
Bu anlaşma, THY’nin uzun menzilli uçuş kapasitesini artırarak global rekabet gücünü pekiştirecek.
Uzun menzilde büyüme
THY, büyüme hedefleri doğrultusunda daha önce Boeing’den 50 adet kesin sipariş ve 25 adet opsiyonlu olmak üzere toplam 75 adet Boeing 787 Dreamliner yolcu uçağı alımı kararı almıştı. Bu uçaklar, havayolunun Stratejik Planı kapsamında paydaşlarına yüksek değer oluşturmayı amaçlıyor.
3 bin adetten fazla sipariş alındı
GE Aerospace’in GEnx serisi, dünyanın en hızlı satan geniş gövdeli jet motoru olarak tanımlanıyor. Şu anda 3 binden fazla motor imal edilmiş veya sipariş verilmiş durumda. Mevcut 787’lerin üçte ikisinde GEnx kullanılıyor.
Hangi özellikler öne çıkıyor
Kompozit Fan Teknolojisi: Dünyada ilk kez karbon fiber kompozit fan kasa ve kanatçıklara sahip. Bu yenilik, motor ağırlığını azaltırken korozyon direncini artırıyor ve bakım ihtiyacını minimize ediyor. Fan kanatçık sayısı 22’den 18’e düşürülerek verimlilik %20’ye varan oranda yükseltilmiş.
Yakıt ve Emisyon Verimliliği: Önceki nesillere göre %20 daha az yakıt tüketimi sağlıyor. Twin-Annular Pre-Swirl (TAPS) yanma odası sayesinde NOx emisyonlarını %55, diğer regüle gazları %90 oranında azaltıyor. Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) ile uyumlu sertifikaya sahip.
Sessizlik ve Performans: Daha yavaş uç uca hızdaki büyük fan kanatçıklar sayesinde %30 daha düşük gürültü seviyesi sunuyor. 53.000 ila 75.000 lbf (240-330 kN) itiş gücü aralığında çalışıyor ve 62 milyondan fazla uçuş saati birikimine sahip.
Hafifletilen malzeme: GE90 motorunun mimarisi üzerine kurulu olan GEnx, düşük basınçlı türbininde titanyum aluminid kanatçıklar kullanarak ağırlığı 300 pound (yaklaşık 136 kg) hafifletiyor. ETOPS-330 onayıyla uzun mesafeli ikiz motorlu uçuşlarda üstün performans sergiliyor.
Bu motorlar, THY’nin İstanbul Havalimanı’ndan New York, Sidney gibi uzak destinasyonlara rekor sürelerde uçuşlar yapmasını sağlayacak. Örneğin, GEnx’li bir 787-9, Qantas’ın New York-Sidney rekor uçuşunda kullanıldı ve 10.710 deniz mili mesafeyi kat etti.
THY İçin Stratejik Kazanımlar
Anlaşma, sadece motor tedarikiyle sınırlı değil; yedek motor paketi ve uzun vadeli bakım hizmetlerini de kapsıyor. Bu, THY’nin operasyonel kesintileri azaltarak filo verimliliğini artıracak. Havayolu, bu yatırımla yıllık yakıt maliyetlerinde tasarruf ederken, emisyon hedeflerine katkı sağlayacak.